Ngày 23/8/2024, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 108/2024/NĐ-CP về việc quản lý, sử dụng và khai thác nhà, đất là tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở. Nghị định này sẽ có hiệu lực từ ngày 15/10/2024, tạo ra những quy định mới nhằm điều chỉnh việc quản lý và khai thác các loại tài sản này, đảm bảo tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng tài sản công.

1. Phương thức cho thuê nhà gắn với quyền sử dụng đất

Theo Điều 10 của Nghị định 108/2024/NĐ-CP, các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà sẽ thực hiện cho thuê nhà (gắn với quyền sử dụng đất) theo phương thức đấu giá, ngoại trừ các trường hợp được quy định cho phép niêm yết giá. Các trường hợp cụ thể được niêm yết giá bao gồm:

1.1. Đối tượng ưu tiên thuê nhà

Các tổ chức hội có tính chất đặc thù theo quy định của pháp luật về hội sẽ được ưu tiên thuê nhà để làm trụ sở làm việc trong trường hợp chưa có trụ sở riêng. Bên cạnh đó, các cơ sở thực hiện xã hội hóa trong các lĩnh vực giáo dục – đào tạo, dạy nghề, y tế, văn hóa, thể thao, môi trường cũng nằm trong danh mục này, với điều kiện phải thuộc danh mục chi tiết và đáp ứng các tiêu chí do Thủ tướng Chính phủ quy định.

1.2. Cho thuê nhà với mức giá dưới 50 triệu đồng/năm

Những trường hợp thuê nhà mà giá thuê được xác định tại thời điểm ký kết hợp đồng dưới 50 triệu đồng/năm cũng sẽ được thực hiện theo phương thức niêm yết giá, nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu thuê nhà với quy mô nhỏ.

1.3. Cho thuê nhà trong thời gian chờ xử lý theo quy định của pháp luật

Đối với các nhà, đất đang trong thời gian chờ xử lý theo quy định của pháp luật, việc cho thuê cũng sẽ được thực hiện theo phương thức niêm yết giá. Đây là biện pháp tạm thời nhằm tận dụng tối đa giá trị của tài sản trong thời gian chờ xử lý chính thức.

2. Quản lý số tiền thu được từ việc khai thác nhà, đất

Điều 20 của Nghị định 108/2024/NĐ-CP quy định rõ về trách nhiệm của các tổ chức, cá nhân trong việc nộp số tiền thu được từ khai thác nhà, đất. Các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà có trách nhiệm thu đủ và nộp đúng hạn số tiền này vào ngân sách nhà nước.

2.1. Trách nhiệm nộp tiền thuê nhà

Các tổ chức, cá nhân thuê nhà có trách nhiệm nộp đầy đủ tiền thuê nhà cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà theo đúng thời hạn quy định trong hợp đồng. Trường hợp chậm nộp hoặc nộp không đầy đủ, các tổ chức, cá nhân này sẽ phải chịu thêm khoản tiền phạt chậm nộp.

2.2. Trách nhiệm thanh toán chi phí sử dụng nhà, đất tạm thời

Các cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng nhà, đất tạm thời có trách nhiệm thanh toán chi phí sử dụng cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà. Chi phí này phải được thanh toán đúng hạn để đảm bảo việc quản lý tài sản công hiệu quả và minh bạch.

2.3. Nộp tiền thu được vào ngân sách nhà nước

Số tiền thu được từ việc khai thác nhà, đất, bao gồm tiền thuê nhà, tiền phạt chậm nộp, và chi phí sử dụng nhà, đất tạm thời, phải được tổ chức quản lý, kinh doanh nhà nộp vào ngân sách nhà nước trước ngày 30 của mỗi tháng. Điều này cũng bao gồm cả số tiền thu được từ việc lắp đặt các công trình viễn thông trên các tài sản này theo quy định của pháp luật về viễn thông.

3. Tác động và ý nghĩa của Nghị định 108/2024/NĐ-CP

Nghị định 108/2024/NĐ-CP ra đời nhằm tăng cường quản lý và khai thác hiệu quả các tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở. Điều này không chỉ giúp tăng thu ngân sách nhà nước mà còn góp phần tạo điều kiện cho các tổ chức, cá nhân có nhu cầu sử dụng nhà, đất với mục đích kinh doanh hoặc xã hội hóa các lĩnh vực cần thiết.

Bằng cách quy định rõ ràng về phương thức cho thuê và quản lý số tiền thu được, Nghị định này cũng giúp hạn chế các rủi ro liên quan đến việc quản lý tài sản công, đồng thời tạo ra một cơ chế minh bạch, công bằng trong việc khai thác tài sản công.

4. Khuyến nghị về thực hiện Nghị định

Để đảm bảo tuân thủ đúng quy định của Nghị định 108/2024/NĐ-CP, các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà cần:

• Xây dựng quy trình quản lý, cho thuê tài sản công: Quy trình này cần được thực hiện một cách nghiêm ngặt, đảm bảo tuân thủ đầy đủ các quy định về đấu giá, niêm yết giá, và quản lý tiền thu được.
• Đảm bảo minh bạch trong việc nộp ngân sách nhà nước: Việc thu và nộp các khoản tiền liên quan đến khai thác tài sản công cần được thực hiện đúng hạn, tránh tình trạng chậm trễ hoặc thất thoát.
• Theo dõi và cập nhật thường xuyên các quy định pháp luật mới: Các tổ chức quản lý, kinh doanh nhà cần thường xuyên cập nhật các quy định mới của pháp luật để đảm bảo việc khai thác tài sản công được thực hiện đúng quy định, hiệu quả và minh bạch.

Kết luận

Nghị định 108/2024/NĐ-CP là một bước tiến quan trọng trong việc quản lý và khai thác các tài sản công không sử dụng vào mục đích để ở. Với các quy định chặt chẽ về phương thức cho thuê và quản lý số tiền thu được, nghị định này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản công, tăng thu ngân sách nhà nước và đảm bảo tính minh bạch trong quản lý nhà nước.

Câu hỏi thường gặp:

Nghị định 108/2024/NĐ-CP có áp dụng cho tất cả các loại tài sản công không?

Nghị định 108/2024/NĐ-CP chỉ áp dụng cho các tài sản công là nhà, đất không sử dụng vào mục đích để ở và được giao cho các tổ chức có chức năng quản lý, kinh doanh nhà quản lý.

Khi nào thì được áp dụng phương thức niêm yết giá thay vì đấu giá?

Phương thức niêm yết giá được áp dụng trong các trường hợp: cho thuê nhà có giá thuê dưới 50 triệu đồng/năm, cho thuê đối với các đối tượng ưu tiên như các tổ chức hội có tính chất đặc thù và các cơ sở xã hội hóa trong một số lĩnh vực, và cho thuê nhà trong thời gian chờ xử lý theo quy định của pháp luật.

Nếu quá hạn nộp tiền thuê nhà thì xử lý như thế nào?

Trong trường hợp quá hạn nộp tiền thuê nhà, tổ chức, cá nhân thuê nhà sẽ phải nộp thêm khoản tiền phạt chậm nộp cho tổ chức quản lý, kinh doanh nhà. Số tiền phạt này phải được nộp cùng với số tiền thuê nhà còn thiếu.

Tiền thu được từ khai thác nhà, đất có phải nộp vào ngân sách nhà nước không?

Đúng vậy. Tất cả số tiền thu được từ việc khai thác nhà, đất, bao gồm tiền thuê nhà, tiền phạt chậm nộp và chi phí sử dụng nhà, đất tạm thời, phải được tổ chức quản lý, kinh doanh nhà nộp vào ngân sách nhà nước trước ngày 30 của mỗi tháng.

Nghị định 108/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ khi nào?

Nghị định 108/2024/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 15/10/2024.